คนทำเว็บติดต่อไม่ได้ ทำยังไง? วิธีเอาโดเมน โฮสติ้ง โค้ดคืน

ถ้าคนทำเว็บติดต่อไม่ได้ หรือบริษัทที่ทำเว็บให้ปิดตัวไปแล้ว อย่าเริ่มจากการตามหาเขา ให้เริ่มจากการเช็กว่าอะไรอยู่ในชื่อคุณอยู่แล้ว โดเมน โฮสติ้ง ที่เก็บโค้ด และบัญชี App Store หรือ Google Play เป็นบัญชีแยกกัน แต่ละอย่างมีวิธีกู้คืนของตัวเอง ถ้าบัญชีอยู่ในชื่อบริษัทคุณ ผู้ให้บริการมักคืนสิทธิ์ให้เมื่อแสดงบัตรประชาชน หนังสือรับรองบริษัท และใบแจ้งหนี้ ถ้าอยู่ในชื่อโปรแกรมเมอร์ คุณต้องได้ความร่วมมือจากเขา จากเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ถ้าบริษัทเขาล้มละลาย หรือจากทนาย ที่ We Do Dev Work นักพัฒนาซีเนียร์เริ่มงานได้ภายในวันเดียวกัน ชั่วโมงละ 2,200 บาท ไม่มีขั้นต่ำ ไม่ต้องประชุมเริ่มงาน

บทความนี้เขียนสำหรับเจ้าของธุรกิจที่ฟรีแลนซ์เงียบหาย โปรแกรมเมอร์ทิ้งงาน บริษัททำเว็บปิดกิจการ หรือพนักงานไอทีลาออกโดยไม่ส่งมอบงาน ถ้าตอนนี้เว็บล่มด้วย อ่าน ค่าจ้างโปรแกรมเมอร์ฉุกเฉิน ก่อน

15 นาทีแรก: สิ่งที่คุณทำเองได้

บทความส่วนใหญ่บอกแค่ว่า "เช็ก WHOIS แล้วโทรหาโฮสติ้ง" ซึ่งถูก แต่เป็นแค่จุดเริ่มต้น ทำตามรายการนี้และจดทุกอย่างที่เจอ มันจะกลายเป็นเอกสารส่งมอบงานที่คุณไม่เคยได้รับ

1. ค้นข้อมูลโดเมน ใช้ WHOIS ของ THNIC สำหรับ .co.th หรือเครื่องมือ WHOIS/RDAP สำหรับ .com จดชื่อผู้รับจดทะเบียน วันหมดอายุ และชื่อผู้ถือครองถ้าเห็น ถ้าใกล้หมดอายุ ให้ต่ออายุก่อนอย่างอื่น
2. ค้นอีเมลและรายการเดินบัญชี หาใบแจ้งหนี้จากผู้รับจดโดเมน โฮสติ้ง Apple, Google Play, GitHub, Omise, 2C2P หรือผู้ให้บริการรับชำระเงินอื่น ใครออกใบแจ้งหนี้ให้คุณ มักแปลว่าบัญชีนั้นอยู่ในชื่อคุณ
3. ลองทุกรหัสที่มี หลังบ้านเว็บ แผงควบคุมโฮสติ้ง บัญชีโดเมน แอปสโตร์ Google Analytics ใช้ "ลืมรหัสผ่าน" เฉพาะเมื่ออีเมลรีเซ็ตส่งไปที่อีเมลที่คุณคุมได้
4. ถ้าเว็บยังออนไลน์ สำรองข้อมูลเดี๋ยวนี้ ถ้าเข้าแผงควบคุมโฮสติ้งได้ ดาวน์โหลดแบ็กอัปเต็ม (ไฟล์และฐานข้อมูล) แล้วเก็บไว้นอกเซิร์ฟเวอร์
5. ส่งหนังสือขอส่งมอบงานเป็นลายลักษณ์อักษร ทางอีเมล และทาง LINE ถ้ามี ระบุสิ่งที่ต้องการ: รหัสย้ายโดเมน การโอนที่เก็บโค้ด สิทธิ์ผู้ดูแลระบบ การโอนแอป พร้อมกำหนดเวลาชัดเจน เขียนอย่างสุภาพ เพราะอาจต้องใช้เป็นหลักฐาน
6. อย่าเพิ่งแก้ DNS ถ้าไม่รู้ว่าเรคคอร์ดไหนทำให้เว็บและอีเมลทำงาน การแก้ด้วยความหวังดีอาจทำให้ล่มทั้งคู่

สำรวจทรัพย์สิน: อะไรเป็นของคุณ และอยู่ที่ไหน

ทุกระบบดิจิทัลคือบัญชีหลายๆ บัญชีรวมกัน นี่คือรายการที่นักพัฒนาที่เข้ามารับช่วงต่อจะไล่เช็กกับคุณ

วิธีเอาแต่ละอย่างคืน

โดเมน

สำหรับ .co.th ผู้ถือครองต้องเป็นนิติบุคคล หรือเจ้าของเครื่องหมายการค้าจดทะเบียน และ THNIC กำหนดให้ใช้เอกสารประกอบในการเปลี่ยนผู้ถือครอง THNIC ไม่ตัดสินข้อพิพาทระหว่างคู่กรณี แต่จะดำเนินการตามคำสั่งศาล หรือข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรที่ทั้งสองฝ่ายลงนาม ข่าวดีคือ .co.th ต้องจดในนามบริษัท จึงมักอยู่ในชื่อคุณอยู่แล้ว

สำหรับ .com และโดเมนสากลอื่นๆ นโยบายการโอนของ ICANN กำหนดให้ผู้รับจดต้องให้รหัส AuthInfo แก่ผู้ถือครองภายใน 5 วันตามปฏิทิน ถ้าไม่ได้ ร้องเรียนต่อ ICANN Contractual Compliance ได้ และผู้รับจดต้องรับผิดชอบงานของตัวแทนขายต่อด้วย สิ่งสำคัญคือ สิทธินี้เป็นของผู้ถือครอง ถ้าโปรแกรมเมอร์จดโดเมนในชื่อตัวเอง คุณต้องได้ความร่วมมือจากเขา หรือใช้กระบวนการทางกฎหมาย

โฮสติ้ง

ถ้าบัญชีโฮสติ้งเป็นชื่อคุณ การกู้คืนเป็นเรื่องปกติ ถ้าคนทำเว็บขายโฮสติ้งต่อให้คุณ ให้ถามบริษัทโฮสติ้งโดยตรงอยู่ดี บางเจ้ามีขั้นตอนรองรับ เช่น Krystal โฮสติ้งในอังกฤษ ให้ลูกค้าสำรองข้อมูลเต็มก่อน เก็บหลักฐานการติดต่อตัวแทน แล้วจึงย้ายลูกค้ามาเป็นบัญชีของตัวเองได้

โค้ด

ถ้าโค้ดอยู่บน GitHub เจ้าของ โอน repository มาที่บัญชีคุณได้ในไม่กี่คลิก ประวัติ issue และการตั้งค่าจะย้ายมาด้วย และคุณต้องกดยอมรับ ถ้าเขาไม่ตอบเลย สิ่งที่กู้ได้ขึ้นกับเทคโนโลยี:

• WordPress และเว็บ PHP ส่วนใหญ่: ไฟล์บนเซิร์ฟเวอร์คือซอร์สโค้ด แบ็กอัปไฟล์และฐานข้อมูลคือสำเนาครบชุด
• Frontend JavaScript, backend ที่คอมไพล์แล้ว และแอปมือถือ: บนเซิร์ฟเวอร์มีแค่ไฟล์ที่ build แล้ว ไม่ใช่ซอร์ส ใช้งานต่อได้ แต่ถ้าจะแก้ ต้องสร้างบางส่วนใหม่
• ฐานข้อมูล: คือข้อมูลธุรกิจของคุณ และโฮสติ้งส่วนใหญ่ให้ export เองได้

แอปบนสโตร์

ทั้งสองสโตร์ต้องให้เจ้าของปัจจุบันเป็นคนเริ่ม ที่ Apple Account Holder ของบัญชีเดิมเริ่มการโอน และ Account Holder ฝั่งรับเป็นคนกดยอมรับ รีวิวและเรตติ้งยังอยู่ ที่ Google Play บัญชีเดิมเป็นคนส่งคำขอโอน ถ้าแอปอยู่ในบัญชีส่วนตัวของโปรแกรมเมอร์และเขาไม่ร่วมมือ ทางเลือกสุดท้ายคือเปิดแอปใหม่ในบัญชีของคุณ และผู้ใช้ต้องติดตั้งใหม่

โค้ดเป็นของใคร? มุมกฎหมาย

นี่คือข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย สัญญามาก่อนเสมอ หาสัญญา ใบเสนอราคา และใบแจ้งหนี้มาเก็บไว้ ถ้าสัญญาไม่ได้เขียนไว้ พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 วางหลักไว้ดังนี้:

• งานที่จ้างทำ (มาตรา 10): ลิขสิทธิ์เป็นของผู้ว่าจ้าง เว้นแต่ผู้สร้างสรรค์และผู้ว่าจ้างตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น ข้อนี้เป็นประโยชน์กับคุณ ถ้าจ้างฟรีแลนซ์หรือบริษัททำเว็บ
• งานของลูกจ้าง (มาตรา 9): ลิขสิทธิ์เป็นของผู้สร้างสรรค์ เว้นแต่ตกลงเป็นหนังสือไว้เป็นอย่างอื่น แต่นายจ้างมีสิทธิ์นำงานออกเผยแพร่ตามวัตถุประสงค์ของการจ้าง

การมีลิขสิทธิ์ไม่ได้แปลว่าคุณได้ไฟล์ซอร์สโค้ดมาอัตโนมัติ ทนายในเว็บถามตอบกฎหมายแห่งหนึ่งแนะนำกรณีผู้รับจ้างทิ้งงานว่า ให้ส่งหนังสือทวงถามพร้อมกำหนดเวลา ถ้าไม่กลับมาทำ จะฟ้องให้ปฏิบัติตามสัญญา หรือบอกเลิกสัญญาแล้วเรียกเงินคืนพร้อมค่าเสียหายก็ได้

ถ้าบริษัททำเว็บล้มละลาย

เมื่อศาลมีคำสั่ง เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะเป็นผู้มีอำนาจจัดการกิจการและทรัพย์สินของลูกหนี้แต่ผู้เดียว ตัวอย่างคดีหนึ่งในปี 2566 เจ้าหนี้ต้อง ยื่นคำขอรับชำระหนี้ภายใน 2 เดือนนับแต่วันโฆษณาคำสั่ง ให้ติดต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เป็นหนังสือโดยเร็ว พร้อมรายการสิ่งที่ต้องการ: โดเมน โค้ด แบ็กอัป สิทธิ์เข้าใช้ ยิ่งช้า ยิ่งเสี่ยงที่โฮสติ้งจะถูกตัดเพราะไม่มีใครจ่ายค่าบริการ

นักพัฒนาที่รับช่วงต่อทำอะไรในวันแรกๆ

เราเล่าวิธีทำงานแบบเต็มไว้ใน วิธีกู้โปรเจกต์ซอฟต์แวร์ที่หลุดทาง สำหรับกรณีโปรแกรมเมอร์หายตัว วันแรกๆ มักเป็นแบบนี้:

1. ล็อกให้ปลอดภัย เปลี่ยนรหัสผ่านทุกอย่างที่เข้าถึงได้ ลบผู้ใช้ SSH key และ API key ของคนเก่า เปิดการยืนยันตัวตนสองขั้นตอน
2. สำรองข้อมูล สำเนาไฟล์และฐานข้อมูลครบชุด เก็บนอกเซิร์ฟเวอร์ และทดสอบว่ากู้คืนได้จริง
3. ตรวจสอบ โค้ดใน repository ตรงกับที่ออนไลน์อยู่ไหม build และ deploy ได้ไหม dependency เก่าไหม มีรหัสผ่านฝังในโค้ดไหม สแกนฟรีด้วย EngineeringScore ให้ภาพรวมเร็วๆ ด้านความปลอดภัย ความเร็ว และ SEO
4. ทำเอกสาร รายการบัญชีทั้งหมดในชื่อคุณ วิธี deploy และความเสี่ยงเรียงตามลำดับ
5. ให้คำแนะนำ เก็บไว้แล้วซ่อม หรือทำใหม่ เราอธิบายค่าใช้จ่าย คุณเป็นคนตัดสินใจ

ตัดสินใจยังไง: ทำเอง หรือเรียกนักพัฒนา

• ทุกอย่างอยู่ในชื่อคุณ และเว็บยังทำงาน: กู้รหัส เปลี่ยนรหัสผ่าน แล้วหาคนดูแลเมื่อต้องการแก้ไข
• เว็บยังทำงาน แต่เข้าเซิร์ฟเวอร์หรือโค้ดไม่ได้: เรียกนักพัฒนาภายในสัปดาห์นี้ ตอนนี้ไม่มีใครอัปเดตความปลอดภัยให้
• เว็บล่ม หรือโดเมนใกล้หมดอายุ: วันนี้
• บัญชีสำคัญอยู่ในชื่อโปรแกรมเมอร์: ส่งหนังสือ และปรึกษาทนาย ระหว่างนั้นนักพัฒนาช่วยล็อกและสำรองทุกอย่างที่เข้าถึงได้

สิ่งที่ควรเตรียมไว้

• ชื่อโดเมนและผล WHOIS
• รหัสทุกตัวที่ยังใช้ได้ และอีเมลที่ผูกกับแต่ละบัญชี
• สัญญา ใบเสนอราคา และใบแจ้งหนี้จากคนทำเว็บเดิม
• หนังสือรับรองบริษัท (ผู้รับจดโดเมนและโฮสติ้งมักขอ)

ราคาของเรา

แพ็กเกจรายเดือนขั้นต่ำ 3 เดือน หลังจากนั้นแจ้งยกเลิกล่วงหน้า 3 เดือน เราเซ็น NDA ให้ได้ เราทำงานใน repository ของคุณ และโค้ดเป็นของคุณ ดูทุกตัวเลือกที่ หน้าราคา

ป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ

• ทุกบัญชีอยู่ในชื่อบริษัทคุณ ใช้อีเมลบริษัท แล้วเพิ่มนักพัฒนาเป็นผู้ใช้: โดเมน โฮสติ้ง repository แอปสโตร์ ระบบรับชำระเงิน และ Analytics
• โค้ดอยู่ใน repository ของคุณ อัปเดตสม่ำเสมอ ไม่ใช่อยู่แค่ในเครื่องของโปรแกรมเมอร์
• เขียนเรื่องสิทธิ์ไว้ในสัญญา ระบุให้ชัดว่าลิขสิทธิ์และไฟล์ซอร์สโค้ดเป็นของผู้ว่าจ้าง และมีข้อส่งมอบรหัสผ่านกับเอกสาร ดู เช็กลิสต์เลือกบริษัทเอาต์ซอร์ส สำหรับข้อสัญญาที่ควรมี
• เอกสารสั้นๆ รายการบัญชีและขั้นตอน deploy ที่อัปเดตอยู่เสมอ
• ให้ทีมดูแล ไม่ใช่คนเดียว ถ้าใครป่วยหรือลาออก ยังมีคนอื่นที่รู้จักระบบของคุณ ดู ค่าดูแลเว็บไซต์รายเดือน

ให้คนเข้ามาดูวันนี้

ถ้าคนทำเว็บเงียบหาย และคุณไม่แน่ใจว่ายังคุมอะไรได้บ้าง ขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน นักพัฒนาซีเนียร์จะไล่สำรวจกับคุณ ล็อกทุกอย่างที่เข้าถึงได้ และบอกแบบเข้าใจง่ายว่าอะไรกู้ได้ คุณจ่ายตามชั่วโมงที่ทำจริง เริ่มต้นชั่วโมงละ 2,200 บาท