SSL หมดอายุ หรือโดเมนหมดอายุ? วิธีแก้และกู้เว็บไซต์คืน

ถ้าลูกค้าเปิดเว็บแล้วเจอ "การเชื่อมต่อของคุณไม่เป็นส่วนตัว" พร้อมรหัส NET::ERR_CERT_DATE_INVALID แปลว่า ใบรับรอง SSL หมดอายุ (หรือนาฬิกาในเครื่องของผู้ใช้ตั้งผิด) เว็บไซต์ยังอยู่ครบ แค่ต่ออายุใบรับรองก็กลับมาได้ ส่วนใหญ่ภายในชั่วโมงเดียว แต่ถ้าเบราว์เซอร์บอกว่า หาเว็บไซต์ไม่เจอ หรือขึ้นหน้าโฆษณาของผู้ให้บริการโดเมน และอีเมลบริษัทก็ใช้ไม่ได้ด้วย แปลว่า โดเมนหมดอายุ สำหรับโดเมน .th และ .co.th THNIC ให้เวลาต่ออายุแบบเว็บยังใช้งานได้เพียง 5 วันหลังวันหมดอายุ หลังจากนั้นเว็บและอีเมลจะหยุดทำงาน ต่ออายุให้เร็วที่สุด ยิ่งช้ายิ่งเสียค่าธรรมเนียมเพิ่ม และสุดท้ายอาจเสียชื่อโดเมนไปถาวร

บทความนี้จะช่วยแยกสองกรณีออกจากกัน บอกวิธีแก้แต่ละแบบ ใครมีสิทธิ์ต่ออายุ และป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ ถ้าต้องการนักพัฒนาตอนนี้เลย บริการช่วยด่วนของเราเริ่มงานได้ภายในวันเดียวกัน ชั่วโมงละ 2,200 บาท

SSL หรือโดเมน? ดูจากข้อความ error

บทความส่วนใหญ่ในผลค้นหามาจากผู้ขายโดเมนหรือผู้ขาย SSL รายใดรายหนึ่ง จึงพูดถึงปัญหาแค่ครึ่งเดียว เริ่มจากดูว่าคุณเจอแบบไหน

หน้าช่วยเหลือของ Google ระบุว่า NET::ERR_CERT_DATE_INVALID อาจเกิดจากวันเวลาในอุปกรณ์ไม่ถูกต้องได้ด้วย และ ERR_NAME_NOT_RESOLVED หมายถึงชื่อเว็บไม่มีอยู่หรือเปลี่ยน IP ไปแล้ว (Chrome Help) ถ้ามีคนเดียวที่เห็นคำเตือน ให้เช็กนาฬิกาเครื่องเขาก่อน

15 นาทีแรก ทำเองได้

1. ลองเปิดจากเครื่องอื่น ใช้เน็ตมือถือ ไม่ใช่ Wi-Fi ออฟฟิศ แคปหน้าจอ error พร้อมรหัส
2. ดูวันหมดอายุของ SSL กดดูรายละเอียดใบรับรองในหน้าคำเตือน จดวันที่ "ใช้ได้ถึง" และผู้ออกใบรับรอง (Let's Encrypt, Sectigo, Cloudflare หรือโฮสติ้งของคุณ)
3. เช็กสถานะโดเมน สำหรับ .th และ .co.th เข้าระบบของ THNIC หรือผู้ให้บริการที่จดให้ ดูวันหมดอายุและสถานะ เช่น Expired, Hold หรือ Redemption
4. หาว่าใครเป็นคนจดโดเมน และใครมีรหัสเข้าระบบ บ่อยครั้งเป็นเอเจนซีเก่าหรือพนักงานที่ลาออกไปแล้ว
5. ค้นอีเมลและโฟลเดอร์สแปม หาอีเมลแจ้งต่ออายุและการตัดบัตรไม่ผ่าน บัตรเครดิตหมดอายุคือสาเหตุยอดนิยม
6. ต่ออายุทันทีถ้าทำได้ ถ้าโฮสติ้งดูแล SSL ให้ ใช้ปุ่ม "ต่ออายุ" หรือ "ออกใหม่" ในแผงควบคุม
7. แจ้งลูกค้า ว่าระหว่างนี้ติดต่อทางไหนได้ เช่น โทรศัพท์ LINE OA หรือเพจ Facebook

ถ้าเป็นปัญหา SSL

ทำไมต่ออายุอัตโนมัติถึงล้มเหลว

ใบรับรองส่วนใหญ่ทุกวันนี้ฟรีและต่ออายุอัตโนมัติ ผ่านแผงควบคุมโฮสติ้ง (cPanel AutoSSL, Plesk, DirectAdmin) ผ่าน Certbot บนเซิร์ฟเวอร์ หรือผ่านแพลตฟอร์มอย่าง Shopify และ Cloudflare ถ้ายังหมดอายุได้ แปลว่าระบบอัตโนมัติพังมาหลายสัปดาห์แล้วโดยไม่มีใครรู้ สาเหตุที่พบบ่อย:

• พอร์ต 80 ถูกปิด การตรวจสอบแบบมาตรฐานของ Let's Encrypt ทำได้ผ่านพอร์ต 80 เท่านั้น (Let's Encrypt) ถ้าตั้ง firewall เข้มขึ้นหลังติดตั้ง การต่ออายุทุกครั้งจะล้มเหลวเงียบๆ
• ย้าย DNS โดเมนชี้ไปเซิร์ฟเวอร์ใหม่หรือ CDN แล้ว การตรวจสอบบนเซิร์ฟเวอร์เก่าจึงไม่ผ่าน
• ใบรับรองแบบ wildcard ต้องตรวจสอบผ่าน DNS ซึ่งใช้ API ของผู้ให้บริการ DNS ถ้าเปลี่ยนผู้ให้บริการหรือเปลี่ยนคีย์ การต่ออายุจะล้มเหลว
• ไม่มีใครได้รับคำเตือน Let's Encrypt หยุดส่งอีเมลแจ้งหมดอายุตั้งแต่ 4 มิถุนายน 2025 (ประกาศ)
• ไม่ได้รีโหลดเว็บเซิร์ฟเวอร์ ใบใหม่อยู่บนดิสก์แล้ว แต่เซิร์ฟเวอร์ยังส่งใบเก่าอยู่

ถ้าใช้ Cloudflare

จะมีใบรับรองสองใบ คือใบที่ผู้เข้าชมเห็น (Cloudflare ดูแล) กับใบบนเซิร์ฟเวอร์ของคุณ ในโหมด Full (strict) Cloudflare จะตรวจใบบนเซิร์ฟเวอร์ ถ้าหมดอายุจะขึ้น error 526 Cloudflare แนะนำให้เปลี่ยนเป็น Full เป็นทางแก้ชั่วคราว ส่วนทางแก้จริงคือต่ออายุใบรับรอง (error 526) อย่าเปลี่ยนเป็น Flexible เพื่อให้ error หายไป เพราะโหมดนั้นข้อมูลระหว่าง Cloudflare กับเซิร์ฟเวอร์จะไม่ถูกเข้ารหัส (SSL modes)

อายุใบรับรองจะสั้นลงเรื่อยๆ

เดือนเมษายน 2025 CA/Browser Forum ซึ่งเป็นที่ประชุมของผู้ออกใบรับรองและผู้ผลิตเบราว์เซอร์ ลงมติให้ลดอายุสูงสุดของใบรับรองเป็นขั้นๆ โดย Apple, Google, Microsoft และ Mozilla โหวตเห็นด้วยทั้งหมด (ballot SC-081v3) ตารางเวลา (DigiCert):

Let's Encrypt ไปไกลกว่านั้น ใบรับรองปกติจะลดจาก 90 วันเป็น 64 วันในกุมภาพันธ์ 2027 และเหลือ 45 วันในกุมภาพันธ์ 2028 (Let's Encrypt) การซื้อ SSL รายปีแล้วติดตั้งเองด้วยมือจึงหมดยุค ทุกใบต้องต่ออายุอัตโนมัติ และต้องมีคนคอยเช็กว่าต่อสำเร็จจริง

ถ้าเป็นปัญหาโดเมน

โดเมน .th และ .co.th: ไทม์ไลน์ของ THNIC

ตามประกาศของ THNIC ที่มีผลตั้งแต่ 28 มีนาคม 2020 (THNIC):

ค่ากู้คืน 1,712 บาทมาจากคู่มือการกู้คืนชื่อโดเมนของ THNIC ซึ่งระบุว่าหลังชำระเงินและตรวจสอบแล้ว โดเมนจะถูกกู้คืนภายใน 1 วัน (คู่มือ THNIC) ถ้าจดผ่านตัวแทน ราคาและขั้นตอนอาจต่างออกไป ให้ถามผู้ให้บริการของคุณ

.com, .net และโดเมนสากลอื่นๆ

กฎของ ICANN (ERRP) กำหนดให้ผู้ให้บริการโดเมนส่งอีเมลเตือนสองครั้งก่อนหมดอายุ (ราวหนึ่งเดือนและหนึ่งสัปดาห์ก่อน) และอีกครั้งภายใน 5 วันหลังหมดอายุ เจ้าของต้องยังต่ออายุได้หลังหมดอายุ และเมื่อโดเมนถูกลบจะมี Redemption Grace Period 30 วัน ที่ยังกู้คืนได้ ส่วนช่วงผ่อนผันก่อนถูกลบนานแค่ไหน ขึ้นกับผู้ให้บริการแต่ละราย ตัวอย่างจากผู้ให้บริการรายหนึ่ง: ผ่อนผัน 38 วันในราคาต่ออายุปกติ ตามด้วย redemption 30 วัน ค่ากู้คืน 20 ถึง 250 ดอลลาร์สหรัฐตามนามสกุลโดเมน (.com อยู่ที่ 40 ดอลลาร์) แล้วอีกราว 5 วันก่อนปล่อยให้คนอื่นจด (Fozzy)

ใครมีสิทธิ์ต่ออายุ

ผู้ให้บริการโดเมนจะทำตามคำขอของ ผู้ถือครองโดเมน ตามข้อมูล WHOIS หรือเจ้าของบัญชีเท่านั้น ธุรกิจจำนวนมากติดตรงนี้ เพราะโดเมนถูกจดโดยฟรีแลนซ์ เอเจนซีเก่า หรือพนักงาน ในชื่อหรือบัญชีของคนนั้น และถ้าอีเมลที่ใช้ล็อกอินอยู่บนโดเมนที่หมดอายุเอง อีเมลรีเซ็ตรหัสผ่านก็จะส่งไม่ถึง เตรียมหลักฐาน (ใบแจ้งหนี้ หนังสือรับรองบริษัท บัตรประชาชน) แล้วติดต่อฝ่ายซัพพอร์ตของผู้ให้บริการโดยตรง THNIC เองก็ย้ำว่าอีเมลและเบอร์โทรที่ให้ไว้ต้องใช้งานได้จริงและอัปเดตอยู่เสมอ

ความเสี่ยงจริง: คนจ้องจดโดเมนที่หลุด

ทันทีที่โดเมนถูกปล่อย จะมีระบบอัตโนมัติพยายามจดภายในไม่กี่วินาที ทะเบียนโดเมน .fr ของฝรั่งเศส (Afnic) ถึงขั้นเปิดเซิร์ฟเวอร์แยกสำหรับคำขอแบบนี้ เพราะปริมาณมากจนรบกวนผู้ให้บริการอื่น (Afnic) โดเมนที่หลุดไปแล้วส่วนใหญ่ได้คืนด้วยการซื้อคืน หรือผ่านข้อพิพาทถ้าคุณมีเครื่องหมายการค้า อย่ารอจนวันสุดท้าย

เมื่อไหร่ควรเรียกนักพัฒนา

• ต่ออายุในแผงควบคุมโฮสติ้งได้: ไม่ต้องใช้นักพัฒนา แค่เช็กว่าเว็บเปิดผ่าน https ได้ทุกหน้า รวมถึงแบบมี www
• ต่อ SSL แล้วแต่คำเตือนยังอยู่ ต่ออายุแล้วขึ้น error หรือใช้เซิร์ฟเวอร์ของตัวเอง Cloudflare หรือระบบที่พัฒนาเอง: เรียกนักพัฒนา
• โดเมนกลับมาแล้วแต่เว็บหรืออีเมลยังไม่มา: DNS record อาจหายหรือถูกเปลี่ยน นักพัฒนาจะตั้งค่าคืนและตรวจระบบอีเมล (SPF, DKIM, DMARC)
• ติดต่อเจ้าของบัญชีโดเมนไม่ได้: เริ่มยื่นพิสูจน์ความเป็นเจ้าของกับผู้ให้บริการด้วยตัวเอง ระหว่างนั้นนักพัฒนาเตรียมส่วนที่เหลือไว้ให้

สิ่งที่ควรเตรียมไว้

• รหัสเข้าระบบผู้ให้บริการโดเมน หรืออย่างน้อยชื่อผู้ให้บริการและข้อมูล WHOIS
• สิทธิ์เข้าแผงควบคุมโฮสติ้งหรือเซิร์ฟเวอร์ และ Cloudflare ถ้าใช้
• ภาพหน้าจอ error พร้อมรหัส
• สิ่งที่เปลี่ยนไปช่วงหลัง: ย้ายโฮสติ้ง ย้าย DNS ตั้ง firewall เปลี่ยนผู้ดูแล
• คนหนึ่งคนที่อนุมัติค่าต่ออายุและค่ากู้คืนได้

ถ้าเว็บ WordPress ล่มด้วยสาเหตุอื่น ดูเช็กลิสต์เมื่อเว็บ WordPress ล่ม

ค่าใช้จ่าย

ค่าต่ออายุโดเมนเป็นราคาปกติของผู้ให้บริการ ค่ากู้คืนจะเพิ่มเข้ามาเมื่อเข้าช่วง redemption แล้วเท่านั้น ส่วนนักพัฒนาจำเป็นสำหรับส่วนที่พัง เช่น ระบบต่ออายุอัตโนมัติ DNS Cloudflare และอีเมล ราคาของเรา (ไม่รวม VAT):

ตัวอย่าง: ถ้าการแก้ระบบต่ออายุ SSL อัตโนมัติที่พังและตรวจทุก subdomain ใช้เวลาสองชั่วโมงในวันธรรมดา ค่าใช้จ่ายคือ 4,400 บาท แพ็กเกจรายเดือนมีระยะขั้นต่ำ 3 เดือน คุณถือสิทธิ์เข้าถึงทุกอย่างเอง เราทำงานในบัญชีและ repository ของคุณ และเซ็น NDA ได้ถ้าต้องการ ดูการเปรียบเทียบราคาเจ้าอื่นได้ในบทความค่าจ้างนักพัฒนาฉุกเฉิน

ป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ

• เปิดต่ออายุอัตโนมัติ ด้วยบัตรที่ยังไม่ใกล้หมดอายุ ทั้งโดเมน โฮสติ้ง และ SSL แบบเสียเงิน
• จดโดเมนในนามบริษัท ในบัญชีที่บริษัทเป็นเจ้าของ ใช้อีเมลกลาง เช่น it@ ที่ไม่ได้อยู่บนโดเมนเดียวกัน
• ต่ออายุโดเมนหลายปี THNIC ให้ต่อได้ครั้งละ 1 ถึง 10 ปี
• มอนิเตอร์วันหมดอายุ ของทุกโดเมนและทุกใบรับรอง ตั้งเตือนล่วงหน้า 30 และ 7 วัน เพราะ Let's Encrypt ไม่ส่งอีเมลเตือนแล้ว ต้องใช้เครื่องมือหรือมีคนรับผิดชอบ
• จดไว้ว่าใครถือรหัสอะไร: ผู้ให้บริการโดเมน DNS โฮสติ้ง Cloudflare
• ให้มีคนดูแลแทน แพ็กเกจรายเดือนของเรามีทั้งอัปเดตและมอนิเตอร์ และคอยเฝ้าวันหมดอายุของโดเมนและใบรับรอง SSL ให้คุณ ดูความคุ้มค่าได้ในบทความค่าดูแลเว็บไซต์รายเดือน

อยากรู้ว่าเว็บมีจุดไหนเสี่ยงจะพังอีก? EngineeringScore ตรวจเว็บไซต์ให้ฟรี ทั้งความปลอดภัย ความเร็ว SEO การเข้าถึง และความเสถียร

เว็บล่มอยู่ตอนนี้?

ส่ง error และชื่อโดเมนมาที่หน้าช่วยด่วน นักพัฒนาอาวุโสรับงานภายในวันเดียวกัน รวมถึงนอกเวลาทำการ ชั่วโมงละ 2,200 บาท ไม่มีขั้นต่ำ และจะบอกคุณก่อนว่าปัญหาอยู่ที่ SSL โดเมน หรืออย่างอื่น ถ้าเคยโดนวันหมดอายุเล่นงานมาแล้ว ดูราคาของเราสำหรับแพ็กเกจรายเดือนที่คอยเฝ้าระวังให้